Duitsland bestaat niet.........

....... maar zeg dat niet hardop...

Een tijdje geleden liep hier op de Duitse TV de serie “die Deutschen”,  10 delen, elk gewijd aan een historisch moment in de ontwikkeling van het Duitse volk. Daar was Hendrik IV, die koude voeten kreeg op weg naar Canossa, daar was Luther, die hamertje tik speelde met een kerkdeur, daar was “olle Fritz” ofwel Frederik de Grote, die een moeilijke jeugd had en zijn volk aardappels heeft leren eten, Ludwig II, die ons Neuschwanstein heeft gelaten, en Bismarck, compleet met Emscher depeche.

Allemaal momentopnamen, waarbij toch steeds weer duidelijk werd, dat het gebied, wat we tegenwoordig “Duitsland” noemen, verdeeld was over een groot aantal koninkrijkjes, hertogdommen en meer van dat soort middeleeuwse overblijfselen. De Pruisen waren nog het meest succesvol, gedragen door een uitgebreid ambtenarenkorps en een perfect gedrild leger, wat er egelmatig voor zorgde dat het grondgebied fors werd uitgebreid. De Duitse “eenheid” kwam tot stand na de uitgelokte oorlog tegen Frankrijk in 1870, waarna de Duitse Willem I in Versailles gekroond werd tot Duits keizer (1871).

Het was echter geen echte eenheid, maar een verzameling van bondgenoten, die er elk baat bij hadden goede vriendjes met het machtige Pruisen te blijven, omdat er in die verhouding alleen maar wat te verliezen was. Aan de wieg een “ijzeren kanselier” en daarboven een keizer, die bovendien nog getrouwd was met een dochter van Victoria (die Engelse dame). “Eenheid” was dus een van boven opgelegd systeem, en hoe kun je er voor zorgen dat dit verder naar beneden doordringt? Door nationalistische gevoelens op te wekken en dat gaat nog het beste via geüniformeerde aktiviteiten, anders gezegd bewapening en – uiteindelijk – oorlog. Die bewapening was niet zo’n probleem: de beste kanonnengieters zaten in het Ruhrgebied.

Dat nationalisme werd na WO I verder aangewakkerd, totdat er in 1945 een situatie ontstond waar nog maar weinig plaats was voor een nationaal gevoel. De federatie, die toen ontstond, werd feitelijk gevormd door de oude verdeling weer gedeeltelijk te herstellen, alleen waren het nu “deelstaten”, met een hoge mate van autonomie: een eigen regering, een eigen parlement, een eigen ambtenarendom. Eigen wetten, die het soms een mens moeilijk maken: zo is het onderwijssysteem per deelstaat verschillend, zodat je het schoolgaande kinderen niet aan kunt doen te verhuizen van bv Noordrijn-Westfalen naar Beieren.

Een vergelijkbare ontwikkeling zag je in Italië, waar de zogenaamde eenheid door Garibaldi werd gevormd, met dezelfde dwang tot nationalisme als in Duitsland, en hetzelfde desastreuze resultaat. Verschil is alleen, dat er géén Italiaans “Wirtschaftswunder” kwam, waardoor de economie achterbleef en het land werd geregeerd door kabinetten, die een overlevingskans hadden van hooguit enkele jaren, en dat tot op heden.

Vandaar mijn uitspraak: “Duitsland bestaat niet…”

Grapje: Duitsland voor anglofielen.....